Joke J. Hermsen Libri

A timely and provocative essay about the parallel lives of Rosa Luxemburg and Hannah Arendt and their mission for a more humane society

Im Jahr 1925 reist die junge Martha nach London, um das Schicksal ihres Vaters zu ergründen. Bald taucht sie ein in den wilden Sog der Roaring Twenties und trifft auf die Bloomsbury Group, der auch Virginia Woolf und T. S. Eliot angehören. Doch dann erfährt sie, dass ihr Vater nicht in den belgischen Schützengräben getötet wurde, sondern als Mitglied einer pazifistischen Bewegung in Haft geriet. Eine Hymne von Roman! Bild am Sonntag Hinter dem harmlosen Titel Die Gärten von Bloomsbury verbirgt sich eine belletristische Perle. Berliner Zeitung

Die Kritik von Arendt und Luxemburg an der Konsumgesellschaft, an Propaganda und an mangelnden politischen Partizipationsmöglichkeiten könnte aktueller nicht sein. Beide waren sie überzeugt von der Notwendigkeit und auch der Möglichkeit fundamentaler Veränderungen, das Weitsichtige ihrer Texte regt zu Wiederlektüre an. Gerade in krisenhaften Zeiten bieten die beiden kritischen Denkerinnen optimistische Fingerzeige. An Episoden aus dem Leben dieser ebenso eigensinnigen wie klugen Frauen zeigt die niederländische Philosophin Joke J. Hermsen auf bestechende Weise, dass die beiden Ikonen sich von ihrer Liebe zur Welt nie abbringen ließen. Ergänzt wird der Band durch beeindruckende Originalbriefe Rosa Luxemburgs, die nicht nur politische Fragen berühren, sondern sich auch der Literatur, Musik oder Natur widmen.

Rust en aandacht zijn belangrijke voorwaarden voor creativiteit en helder nadenken, betoogde Joke J. Hermsen in Stil de tijd. Maar hoe komen we na de rust weer in beweging? In Kairos houdt Hermsen een hartstochtelijk pleidooi voor een andere, meer bevlogen tijd. We kennen Chronos als de lineaire, meetbare tijd, maar we zijn Kairos als 'de god van het geschikte ogenblik' vergeten. Toch kan juist deze tijdervaring ons onverwachte kansen en inzichten bieden. Hermsen vind Kairos terug in het werk van o.a. Nietzsche, Arendt, Bloch, Benjamin en Heidegger, en verbindt deze aan begrippen als enthousiasme, inspiratie, empathie en bezieling.Deze essays over filosofie, kunst, cultuur en onderwijs ontvouwen nieuwe manieren van hoopvol denken, die ons kunnen inspireren een uitweg uit de crisis te vinden en veranderingen op gang te brengen.

In dit veelgeprezen en intussen ook veelgelezen boek neemt Joke J. Hermsen dit verschijnsel kritisch onder de loep. Vanuit het gedachtegoed van Henri Bergson, Ernst Bloch en Peter Sloterdijk ontwikkelt zij een nieuwe visie op het fenomeen tijd, waarin zij een onderscheid aanbrengt tussen kloktijd en innerlijke tijd. Zij stelt vragen als 'Van wie is de tijd?' en 'Bestaat er nog een persoonlijke tijd?' en legt haar oor te luisteren bij schrijvers en kunstenaars die deze innerlijke tijd in hun werk hebben verbeeld. Zij verkent het belang van rust, verveling, aandacht en wachten; ervaringen die sinds de Oudheid als belangrijke voorwaarden voor het denken en de creativiteit werden beschouwd, maar in het huidige economische tijdsgewricht weinig waardering krijgen. Ten slotte schetst Hermsen de sociaal-politieke gevolgen van onze rusteloze en in veel opzichten op drift geraakte samenleving.

De mens is een 'homo melancholicus' die weet heeft van verlies en vergankelijkheid en dit besef probeert om te buigen tot hoop en creativiteit. Als het tij echter tegenzit en onze melancholie door onrust en angst slechts naar de duistere kant van het verlies getrokken wordt, kan deze omslaan in depressiviteit. Behalve rust, liefde en aandacht hebben we ook sociale verbondenheid en een bloeiende politiek-culturele wereld nodig om onze angsten te bezweren en de melancholie 'gezond' te houden. In dit essay voor de Maand van de Filosofie 2017 onderzoekt Joke J. Hermsen met denkers als Hannah Arendt, Ernst Bloch en Lou Andreas-Salomé wanneer de mens nog over voldoende moed, daadkracht en hoop beschikt om over het verlies heen te stappen en een nieuwe verhouding tot de wereld en zichzelf te zoeken.

In De profielschets ontvouwt zich een intrige vol menselijk drama, samengebald in één dag. De vakgroep Wijsbegeerte van de Amsterdamse universiteit is op zoek naar een nieuwe hoogleraar, een taak die bemoeilijkt wordt door interne conflicten. Er is consensus dat de nieuwe aanstelling een vrouw moet zijn. Anja Griffioen is een uitgesproken kandidaat, maar haar controversiële verleden roept vragen op. Bernt Brakhoven, de hoogleraar Contemporaine wijsbegeerte, heeft echter zijn zinnen gezet op een buitenlandse filosofe, wat zijn intellectuele verlangens verder complicaties met zich meebrengt. Daarnaast komt Det van Vliet, die op het laatste moment haar kansen ziet, in het spel. Na maanden van discussie hoopt de vakgroep eindelijk tot een profielschets te komen. Tegelijkertijd worstelt Ella, de echtgenote van Bernt en een buiten de vakgroep gevallen promovenda, met haar eenzaamheid en gefnuikte dromen in een nieuwbouwwijk. Haar werkloosheid en herinneringen aan huiselijk geweld komen scherp naar voren tijdens een sessie bij haar psychiater. Haar zevenjarige zoon Tobias, een verlegen en angstig jongetje, probeert ondertussen het broze ijs op het slootje voor hun huis te trotseren.

De winter begint vroeg. Dat besef dringt onvermijdelijk door tot een gezelschap oude vrienden dat met verschillende auto’s in de vrijdagavondfiles door sneeuwbuien vanuit Amsterdam op weg is naar het Drentse buitenhuisje van een van hen. Ze hebben elkaar op de universiteit leren kennen in het genootschap Nil desperandum en vieren dit weekend hun 25-jarige reünie. Ze zijn getrouwd of al dan niet in harmonie gescheiden, ze zijn ongehuwd maar niet kinderloos, of kinderloos maar niet alleenstaand, of zelfs van twee walletjes etend. Vermoeid en vertraagd bereikt de hele club, inclusief meegekomen kroost en oude aanhang, de avondlijke bestemming. Het feest kan beginnen. Joke J. Hermsen fileert genadeloos de tijdgeest in een zedenschets van de generatie die in de jaren zestig geboren is. Een roman over de gefnuikte idealen en turbulente relaties van mensen die op zoek zijn naar bezieling, bevlogenheid en nieuw moreel elan.

Die Gelegenheit beim Schopfe packen! Ein philosophisches Plädoyer für das Leben im Augenblick Wir haben chronisch zu wenig Zeit – Chronos, der alte Mann mit Sanduhr in der Hand versinnbildlicht das ewige Voranschreiten der Zeit, der wir so oft hinterherhetzen. Dabei hält die griechische Mythologie einen Kontrahenten parat, den es wiederzuentdecken gilt: Begrüßen wir Kairos, mit punkigem Haarschopf gekrönt, jüngster Sohn des Zeus und Gott der günstigen Gelegenheit. Kairos verkörpert das Leben im Augenblick. Doch passen wir nicht auf, entwischt er uns. Um Kairos zu halten, muss man ihn beim Schopfe packen. Bis zum Ende der Renaissance erfreute sich die Figur des Kairos in der Kunst- und Gelehrtenwelt großer Beliebtheit. Wie wurde Kairos rezipiert, welchen Einfluss hatte das kairotische Zeitkonzept, und wie konnte es in Vergessenheit geraten? Joke J. Hermsen nimmt uns mit auf eine rasante Reise durch die Philosophiegeschichte der Zeit und zeichnet dabei ein beeindruckendes Plädoyer für mehr kairotische Momente in unserem durchgetakteten Leben. »Kairos war die Zeit, auf die es ankam, die Zeit, die Chancen bot oder für einen Durchbruch zu sorgen wusste. Er stand sinnbildlich für all die inspirierenden Momente der Schönheit, der Einsicht und der Entschlossenheit, die das Leben so besonders machen.« Joke J. Hermens, Kairos

De afgelopen jaren is er een internationale beweging op gang gekomen om slachtoffers van de heksenjachten in ere te herstellen. Eeuwenlang zijn er tienduizenden mensen, voornamelijk vrouwen, veroordeeld, gemarteld en geëxecuteerd als gevolg van heksenwaan. Dit heeft zijn sporen nagelaten in vrouwen nu: hoe zij worden gezien en hoe zij zichzelf zien.00De waarheid over vreselijke gebeurtenissen onthouden en erover vertellen is een voorwaarde voor het rechtzetten van maatschappelijke misstanden. Omdat je alleen van een historisch drama kunt helen als je ernaar kijkt. In dit pamflet delen verschillende mensen een verhaal ter ondersteuning van een Nationaal Heksenmonument. Deze teksten maken de weg vrij voor eerherstel van al die slachtoffers en brengen bewustwording over de diepere redenen van de heksenvervolging, wat die tot aan het heden teweeg heeft gebracht en welke oude kennis we erdoor uit het oog zijn verloren.00Met bijdragen van Susan Smit, Bregje Hofstede, Manja Bedner, Manon Uphoff, Alma Mathijsen, Ellen Deckwitz, Lisette Kreischer, Annine van der Meer, Nienke Thurlings, Leo Igwe, Lunadea, Joke J. Hermsen, Arthur Japin, Beatrijs Smulders, Isa van der Wee, Heleen Verburg en Niña Weijers.

De met een saaie aristocraat getrouwde 18e-eeuwse schrijfster Belle van Zuylen voelt zich erg aangetrokken tot een veel jongere man.

Bundel met verhalen over de raadselen in de liefde tussen man en vrouw.