Robert Kołodziej Libri

W 2020 roku opublikowano Akta sejmikowe województwa bełskiego, obejmujące lata 1572-1655. To pierwsza z trzech planowanych edycji akt sejmiku bełskiego, mających na celu ich nowoczesne opracowanie. We wstępie omówiono historię akt bełskich oraz trudności związane z wcześniejszymi próbami ich edycji w serii Akta Grodzkie i Ziemskie. Szczegółowo opisano także spuściznę po Wojciechu Hejnoszu, niedoszłym wydawcy, która zainspirowała do podjęcia nowej próby edycji tego cennego materiału źródłowego. W 2021 roku ukazał się kolejny tom, obejmujący lata 1696-1772, w którym przedstawiono przyczyny wyboru tego okresu jako drugiego w serii. Trzeci tom, obejmujący lata 1656-1695, jest ostatnią częścią serii. Jego publikacja miała miejsce w 2021 roku, a dzięki wcześniejszym kwerendom we Lwowie udało się zebrać dodatkowe materiały. Planowano kolejne badania wiosną 2022 roku, jednak uniemożliwiła je agresja Rosji na Ukrainę. Dzięki wsparciu dr. Oleksija Winnyczenki oraz pracowników Centralnego Państwowego Archiwum Historycznego we Lwowie, finalna wersja zbioru została przygotowana do druku.

Kolejny tom akt sejmikowych województw poznańskiego jest kontynuacją wydawnictwa zapoczątkowanego jeszcze w połowie XX w. przez Włodzimierza Dworzaczka, a podjętego i realizowanego od 2002 r. przez Michała Zwierzykowskiego. Obejmuje 340 różnorodnych tekstów, pochodzących z lat 1676–1695, a więc z okresu panowania Jana III Sobieskiego, od koronacji do ostatniego sejmiku, jaki odbył się za jego życia. Wydane źródła to nie tylko bezcenne materiały do wielu aspektów dziejów Wielkopolski, ale w znacznej mierze do historii parlamentaryzmu całej Rzeczypospolitej; obejmują między innymi komplet uniwersałów królewskich zwołujących sejmy oraz instrukcje monarsze na sejmiki przedsejmowe. Po raz pierwszy w tak znacznym stopniu uwzględniono również obcojęzyczne źródła dyplomatyczne (z archiwów w Berlinie i Wiedniu), dotyczące funkcjonowania sejmików wielkopolskich. Projekt wydawniczy realizowany jest dzięki finansowaniu przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”. Dzięki pozyskaniu nowych grantów w ramach NPRH, w opracowaniu są kolejne tomy obejmujące wielkopolskie materiały sejmikowe z lat 1633–1668 oraz 1764–1793, a także trzy tomy akt sejmiku województwa bełskiego z lat 1572–1772, które ukazywać się będą w kolejnych latach.