Joachim Osiński Libri

Autor prezentuje instytucję prezydenta w dwóch skandynawskich państwach, zadając pytanie o model prezydentury charakterystyczny dla tych republik. Analizuje podobieństwa w zakresie pozycji ustrojowej, wyboru, kompetencji prezydentów oraz ich relacji z parlamentem, premierem, rządem, partiami politycznymi i obywatelami. Zastanawia się, czy można mówić o prezydencjalizmie skandynawskim i jakie są jego cechy. W celu odpowiedzi na te pytania, analiza nie ogranicza się do aspektów konstytucyjno-prawnych, ponieważ systemy konstytucyjne w regionie odwołują się do tradycyjnych i historycznych procedur sprawowania władzy. Pomimo licznych zmian w przepisach, konstytucje Finlandii i Islandii, choć różne, mają swoje korzenie w historycznych aktach. Oprócz aspektów prawnych, autor bada praktykę ustrojową oraz styl sprawowania urzędu, uwzględniając cechy osobowości, doświadczenie i umiejętności prezydentów, a także kontekst gospodarczy, społeczny i kulturowy. Autor podkreśla, że zrozumienie instytucji ustrojowych wymaga interdyscyplinarnego podejścia, odwołując się do historii, prawa, ekonomii i socjologii, co odpowiada współczesnym trendom w politologii.

Autor dokonuje świadomego wyboru politycznego ustroju Norwegii jako charakterystycznego przykładu nordyckiego modelu ustrojowego. Książka ukazuje Norwegię, Skandynawię oraz cały region jako wyjątkowe miejsce w historii i teraźniejszości parlamentaryzmu. Joachim Osiński, kontynuując badania sprzed 30 lat, potwierdza swoje kompetencje jako znawca państwa i regionu. Jego wnikliwość, wynikająca z znajomości kultury, języka i historii Norwegii oraz osobistego doświadczenia, jest niezwykle cenna. Analiza złożonych relacji między legislatywą a egzekutywą rozpoczyna się od modelu konstytucyjnego powstałego w XIX-wiecznej Norwegii. Status obu władz i ich kompetencje, określone na początku XIX wieku, ulegały licznym przeobrażeniom. Ewolucja przebiegała od konstytucyjnego rozdziału kompetencji, przez uznanie politycznej odpowiedzialności rządu przed parlamentem, do wzrostu znaczenia egzekutywy w okresie tworzenia państwa dobrobytu. Demokratyzacja elektoratu i przekształcenie Stortingu w forum konsensusowego uzgadniania interesów różnych sił społecznych doprowadziły do powstania nowoczesnego systemu parlamentarnego, różniącego się od modelu z 1814 roku. W praktyce ustrojowej występują cechy takie jak negatywny parlamentaryzm oraz parlamentaryzm mniejszościowy, a także nowe elementy konstytutywne dla obu mechanizmów.