Jerzy Giedroyc fu un influente giornalista e intellettuale polacco che plasmò il discorso della politica estera polacca del dopoguerra. Attraverso il suo lavoro, sostenne un approccio conciliante nei confronti dei confini orientali della Polonia e l'accettazione di accordi storici, sfidando spesso il sentire popolare. La sua prominente rivista letteraria e politica, Kultura, funse da piattaforma cruciale per queste idee, promuovendo discussioni e incoraggiando la futura indipendenza delle nazioni vicine. L'eredità di Giedroyc risiede nella sua visione pragmatica delle relazioni internazionali e nel suo impegno per il dialogo interetnico.
Kolejny tom zainicjowanej przez Jerzego Giedroycia serii publikacji źródłowych
do dziejów paryskiej KULTURY. Lektura podstawowa dla wszystkich
zainteresowanych nie tylko historią emigracji po 1939 roku, dziejami
inteligencji polskiej XX wieku, ale też życiem i twórczością Stanisława
Vincenza, wybitnego pisarza (autora cyklu epickiego Na wysokiej połoninie),
badacza kultury i obyczaju Huculszczyzny, filozofa i tłumacza.
Obfita korespondencja redaktora paryskiej Kultury Jerzego Giedroycia z
Wacławem A. Zbyszewskim (19031985), jednym z najwybitniejszych umysłów
powojennej emigracji, doskonałym publicystą i świetnym radiowcem, to lektura
fascynująca i pouczająca. Zbyszewski z całą szczerością dzieli się z
przyjacielem swymi troskami bezdomnego emigranta, zmuszonego do ciągłej walki
o byt, krytycznymi i często bezwzględnymi sądami o rodakach, ale też
przenikliwymi analizami procesów społecznych i politycznych. Niektóre jego
uwagi i przemyślenia dotyczące polskich losów okazują się zdumiewająco trafne
i wciąż aktualne.
Trzecia część korespondencji Jerzego Giedroycia z Czesławem Miłoszem obejmuje
listy z ostatniego ćwierćwiecza ich znajomości aż do śmierci Redaktora i jest
świadectwem trudnej przyjaźni dwóch wielkich indywidualności. Jak w
poprzednich tomach, znajdujemy tu komentarze i opinie o bieżących wydarzeniach
politycznych i literackich, a także rozważania ogólniejsze - na tle wielkich
przemian w Polsce i na świecie.
Trzy tomy korespondencji Giedroycia i Mieroszewskiego są kontynuacją serii
wydawniczej Archiwum „Kultury” upowszechniającej źródłowebadania związane z
dziejami paryskiej „Kultury” oraz Instytutu Literackiego w Maisons-Laffitte.
Ta niezwykle żywa i przykuwająca uwagę wymiana listów między Redaktorem i
czołowym publicystą „Kultury” jest źródłem informacji na temat kształtowania
się i ewolucji poglądów, starć ideowych i klimatu opinii dominujących w kręgu
„Kultury”. Daje nam możliwość spojrzenia niejako za kulisy wielu kluczowych
wydarzeń najnowszej historii Polski i emigracji.
Pierwszy z trzech tomów korespondencji Jerzego Giedroycia i Józefa Czapskiego
obejmujący listy z lat 1943-1948 świadectwo przyjaźni, współpracy
iprzywiązania, ilustrujące wojenne i emigracyjne losy Autorów, okoliczności
powstawaniaInstytutu Literackiego i Kulturyoraz książki CzapskiegoNa
nieludzkiej ziemi,bezprecedensowegoaktu oskarżenia sowieckiego totalitaryzmu.
Listy ukazują się w serii Archiwum KULTURY
Znajomość Jerzego Giedroycia i Aleksandra Bocheńskiego trwała ponad 70 lat ich
losy splatały się w wyjątkowy sposób. Przedwojenni przyjaciele, których
połączyła idea silnej Polski, egzamin z politycznej dojrzałości zdawali w
tragicznych czasach wojny i komunizmu. Wybrali radykalnie odrębne drogi.
Bocheński pozostał w kraju i po wojnie stał się jednym z kluczowych
przedstawicieli opcji ugodowej. Jego Dzieje głupoty w Polsce stanowią przykład
klasycznego manifestu realizmu politycznego. Giedroyc założył na emigracji
Instytut Literacki, a jego Kultura stała się najważniejszym ośrodkiem polskiej
myśli niezależnej. Jednak związki nie ustały, prowadzili dialog, zachowali
przyjaźń, którą spajała pamięć o poległym pod Ankoną Adolfie Bocheńskim. Ich
trwająca 60 lat, często zamierająca na lata, listowna rozmowa symbolicznie
ukazuje tragizm polskich losów, a przede wszystkim tragizm politycznych
wyborów. Przede wszystkim jest to jednak unikalne świadectwo wzajemnego
szacunku; historia przyjaźni w cieniu polityki, ale także i polityki w świetle
przyjaźni.