Rozprawa Michała Pawłowskiego, która zakwalifikowała się do finału Konkursu o Nagrodę im. Barbary Skargi, porusza temat granicy poznania. Autor analizuje, jak granica ta łączy elementy konieczności z tym, co nie podlega determinacji. Granica poznania, jako niepodlegająca negocjacji rzeczywistość, została ustanowiona przez rozum, co sugeruje, że może być również przez niego przesunięta. Kant wskazuje, że rozum może rozszerzać granice poznania, ale jest to proces wymagający ostrożności. Pawłowski odnosi się do transcendentalnego charakteru granicy, a także do empirycznego kształtu bariery, z którą rozum spotyka się w codziennym życiu. Analogia z Heglem i Rousseau podkreśla złożoność relacji między wolnością a koniecznością. Pawłowski zauważa, że w myśleniu Kantowskim granica jest określana syntetycznie, podczas gdy Wittgensteinowskie podejście do sensowności ma charakter analityczny. W efekcie sens i nonsens opierają się na tym samym językowym tworzywie, co prowadzi do zatarcia granic między prawomocnym a nieuzasadnionym dyskursem. Głównym pytaniem eseju jest, jak rozum może ustosunkować się do swoich granic, co staje się problematyczne przy próbie ich wytyczenia. Pawłowski bada, czy wyznaczenie granicy nie wymaga chwilowego wykroczenia poza nią, co komplikuje definicję poznawalności.
